Lễ dạm ngõ cần chuẩn bị gì và nói những chuyện gì

Đọc nhanh

• Lễ vật dạm ngõ rất gọn: trầu cau, chè thuốc, bánh kẹo, hoa quả. Không có tráp, không có đội bê.
• Đi ít người, thường chỉ bố mẹ và vài người thân gần của nhà trai.
• Phần quan trọng nhất là bàn bạc, không phải lễ vật.
• Mang theo một tờ giấy ghi sẵn những việc cần chốt, nếu không sẽ quên quá nửa.

Dạm ngõ là buổi gì

Đây là lần hai gia đình chính thức gặp nhau sau khi hai bạn đã quyết định cưới. Có nơi gọi là chạm ngõ, có nơi gọi là xem mặt. Ý nghĩa là nhà trai sang thưa chuyện, và từ sau buổi này hai bạn được coi là đã có sự đồng ý của hai bên.

Buổi này không có nghi thức phức tạp. Không có đội bê tráp, không có trao nhẫn, không cần xem giờ chặt chẽ như ăn hỏi. Phần lớn thời gian là ngồi uống nước và nói chuyện.

Vì vậy chuẩn bị lễ vật rất nhẹ, nhưng chuẩn bị nội dung nói thì nên kỹ.

Dạm ngõ, ăn hỏi và xin dâu khác nhau ở đâu

Ba buổi này hay bị gọi lẫn, nhất là với người đang chuẩn bị cưới lần đầu. Phân biệt sớm thì biết buổi nào cần chuẩn bị tới đâu.

Lễ vật mang theo

Nhà trai chuẩn bị, thường đựng trong một tráp nhỏ hoặc một khay phủ vải đỏ. Không cần cầu kỳ.

• Trầu cau, thường một buồng cau nhỏ và lá trầu. Đây là thứ gần như nơi nào cũng có.
• Chè và thuốc lá, hoặc rượu, tuỳ lệ từng nhà.
• Bánh kẹo, thường là bánh đặc sản của quê nhà trai.
• Hoa quả tươi, chọn loại đẹp mắt và không có mùi quá nồng.
• Một số nơi có thêm phong bì nhỏ, nhưng không phổ biến bằng ở lễ ăn hỏi. Hỏi người lớn trong nhà.

Ai đi và nhà gái chuẩn bị gì

Nhà trai thường đi từ 3 tới 7 người: bố mẹ chú rể, chú rể, và một hai người lớn trong họ. Đi quá đông làm buổi gặp mất tự nhiên và nhà gái khó tiếp.

Nhà gái dọn dẹp nhà cửa, lau bàn thờ gia tiên, chuẩn bị trà nước và một ít bánh trái. Nhiều nhà mời cơm sau khi nói chuyện xong, nên hỏi trước nhà trai có ở lại ăn cơm không.

Sau phần chào hỏi, lễ vật được đặt lên bàn thờ gia tiên và bố cô dâu thắp hương. Đây là phần nghi thức duy nhất của buổi này.

Trình tự một buổi dạm ngõ

Không có nghi thức bắt buộc nào, nhưng phần lớn các buổi đều diễn ra theo mạch này. Biết trước thì không ai lúng túng, nhất là chú rể.

1. 1Nhà trai tới đúng giờ đã hẹn, thường là buổi sáng hoặc đầu giờ chiều. Tới sớm quá cũng ngại như tới muộn.
2. 2Chào hỏi, nhà gái mời nước. Phần này thường kéo dài mươi mười lăm phút cho không khí bớt gượng.
3. 3Đại diện nhà trai, thường là bố chú rể hoặc một bác trong họ, nói lời thưa chuyện và xin phép đặt lễ.
4. 4Lễ vật được đặt lên bàn thờ gia tiên. Bố cô dâu hoặc người đại diện nhà gái thắp hương.
5. 5Đại diện nhà gái đáp lời, nhận lời cho hai cháu tìm hiểu và tiến tới.
6. 6Hai nhà ngồi bàn chuyện: ngày giờ, số tráp, quy mô tiệc. Đây là phần có giá trị nhất của buổi.
7. 7Nhà gái mời cơm nếu đã hẹn trước. Nhiều nhà bỏ phần này, nên hỏi trước để chuẩn bị.

Danh sách việc cần chốt trong buổi dạm ngõ

Đây là phần đáng giá nhất của buổi gặp, và cũng là phần hay bị trôi đi trong câu chuyện xã giao. Ghi sẵn ra giấy rồi mang theo.

1. 1Ngày tổ chức lễ ăn hỏi và ngày cưới. Nếu gia đình có xem ngày thì thống nhất ai đi xem và xem ở đâu.
2. 2Số tráp ăn hỏi, do nhà gái nêu mong muốn.
3. 3Lễ ăn hỏi tổ chức riêng hay gộp với ngày đón dâu.
4. 4Quy mô tiệc mỗi bên, khoảng bao nhiêu khách, tổ chức ở nhà hay nhà hàng.
5. 5Khoản tiền dẫn cưới, nói sớm bao giờ cũng dễ hơn để sát ngày.
6. 6Ai lo khoản nào giữa hai nhà: chụp ảnh, xe cộ, trang phục, thiệp mời.

Cô dâu chú rể nên làm gì trong buổi đó

Buổi dạm ngõ trên danh nghĩa là của hai gia đình, nên hai bạn dễ rơi vào thế ngồi im nghe người lớn nói. Nhưng chính những việc được chốt ở đây lại là việc hai bạn phải thực hiện suốt mấy tháng sau, nên ngồi im là thiệt.

Cách tham gia mà không mất phép: trước buổi gặp, hai bạn thống nhất với nhau xem mình muốn gì ở từng việc, rồi mỗi người nói trước với bố mẹ mình. Khi vào buổi, người lớn nói chính, hai bạn chỉ bổ sung chỗ cần.

Chú rể nên chuẩn bị sẵn một câu thưa gửi ngắn với bố mẹ vợ tương lai. Không cần dài, nhưng im lặng hoàn toàn thì nhiều nhà để ý.

Cô dâu thường phụ mẹ tiếp nước và giới thiệu người trong nhà. Đây cũng là dịp để chú rể nhớ mặt và nhớ vai vế những người sẽ gặp lại ở lễ ăn hỏi.

Một việc nhỏ mà hữu ích: một trong hai bạn ghi lại những gì vừa thống nhất, ngay trong buổi hoặc ngay sau đó.

Lệ mỗi nơi một khác

Dạm ngõ là nghi lễ có nhiều biến thể nhất trong chuỗi cưới hỏi, vì nó ít tính nghi thức và chủ yếu theo lệ từng nhà, từng vùng.

Những chỗ hay khác nhau: tên gọi, có nơi gọi là chạm ngõ, xem mặt hoặc đi nói chuyện; có nơi nhà gái chuẩn bị lễ đáp, có nơi không; có nhà cần xem ngày, có nhà chọn ngày thuận tiện; số người đi cũng khác, có nơi chỉ bố mẹ, có nơi đi cả họ.

Bài này không liệt kê theo từng vùng, vì lệ thay đổi theo từng nhà nhiều hơn theo địa danh, và nói sai một chi tiết lễ nghi thì hại hơn là không nói. Cách chắc chắn nhất vẫn là hỏi: nhà trai hỏi nhà gái trước xem cần chuẩn bị những gì, và cả hai bên cùng hỏi người lớn tuổi nhất trong họ mình.

Một câu hỏi trước buổi gặp tránh được rất nhiều áy náy về sau, và không ai coi việc hỏi là thiếu hiểu biết.

Những chỗ hay vướng

• Đi quá đông người so với nhà gái dự kiến, nhà chật không đủ chỗ ngồi.
• Không báo trước giờ tới, nhà gái chuẩn bị hụt.
• Chỉ nói chuyện xã giao rồi về, không chốt được việc gì, phải hẹn gặp lại.
• Hai bạn ngồi im để hai bên bố mẹ tự bàn, rồi sau đó mới thấy có điểm không hợp ý mình.
• Quên hỏi lệ riêng của nhà gái về lễ vật. Mỗi vùng mỗi khác, hỏi trước là lịch sự.
• Nhà trai mang lễ quá to so với một buổi dạm ngõ, nhà gái thấy khó xử vì chưa chuẩn bị tương xứng.
• Không ai ghi lại những gì đã thống nhất, một tháng sau mỗi nhà nhớ một kiểu.
• Nhắc chuyện tiền nong quá sớm trong buổi, trước cả phần chào hỏi.

Sau dạm ngõ làm gì

Ghi lại ngay những gì vừa thống nhất, trong ngày hôm đó, khi mọi người còn nhớ. Gửi cho cả hai bên xác nhận lại cũng được, nhiều hiểu lầm về sau bắt nguồn từ chỗ mỗi nhà nhớ một kiểu.

Việc tiếp theo là chuẩn bị lễ ăn hỏi. Phần lễ vật, số tráp và bảng giá khảo sát có ở bài lễ ăn hỏi cần chuẩn bị gì.